Συγχωρώ

Ετυμολογία:

συγχωρώ < αρχαία ελληνική συγχωρῶ (συγχωρέω)

συγχωρέω < σύν + χωρέω

χωρέω < χῶρος

Σημασιολογία του χωρέω:

  1. κάνω χώρο για να χωρέσουν κι άλλοιχωράω εγώ, τρυπώνωχώνομαι και μπαίνω, ή χώνομαι κάπου και φεύγω
    τὰ τοξεύματα ἐχώρει διὰ τῶν ἀσπίδων
    ἐχώρησαν πάλιν αὖτις
    τὸ ὕδωρ κατὰ τὰς τάφρους ἐχώρει
    κρητὴρ χωρέων ἀμφορέας ἑξακοσίους
    οὐκ ἐχώρει αὐτοὺς ἡ γῆ κατοικεῖν ἅμα : η γη δεν τους χωρούσε και τους δυο
  2. υποχωρώ
    γαῖα ἔνερθε χώρησεν: η γη “χώρεσε” το χώμα μέσα της, δηλαδή υποχώρησε το έδαφος, άνοιξε η γη
  3. επιστρέφω από κάπου (με γενική συνήθως)
  4. προχωρώ (μετά τα ομηρικά χρόνια η έννοια αυτή)
    νὺξ ἐχώρει : καθώς περνούσε πια η νύχτα, προχωρούσε ο χρόνος
  5. σημειώνωπρόοδοπροχωρώ ή για κάτι αρνητικό, χειροτερεύω
    τοὔργον οὐ χωρεῖ πρόσω
    χωρεῖ τὸ κακόν : το κακό προχώρησε
  6. οδεύωβαίνω, πάω (όπως λέμε “πώς πάνε τα πράγματα” ή “όλα βαίνουν καλώς”), γίνομαι
    τὰ πράγματα χωρεῖ κατὰ λόγον: προχωρούν όπως συμφωνήσαμε
    εὐτυχέως ἐχώρησεν κακῶς ‘ἐχώρησεν: πήγε καλά, πήγε άσχημα
    πάντα διὰ πράξεων καὶ . . ἀγώνων κεχωρηκότα όλα γίνονται με αγώνες ή τίποτα δεν γίνεται χωρίς προσπάθεια
  7. κατανοώ (ελληνιστική έννοια)
    οὐ πάντες χωροῦσι τὸν λόγον τοῦτον : δεν κάνουν όλοι χώρο στην καρδιά τους να μπει ο λόγος <του Θεού>

Σύγχρονη σημασιολογία του συγχωρώ:

  1. παύω να έχω αρνητικά συναισθήματα απέναντι σε κάποιο που έκανε ένα σφάλμα
    • (κάποιον για κάτι)
      ο πατέρας συγχώρεσε το παιδί του για την ασέβεια που έδειξε
    • (σε κάποιον κάτι)
      σου έχω συγχωρέσει πολλά, αλλά αυτό παραπάει
  2. συνώνυμο της συγγνώμης, σε μη κυριολεκτικές εκφράσεις ευγενείας όπου με τακτ κάποιος ζητεί κάτι που αυτονόητα δικαιούται και η έκφραση παρά το παρακλητικό ρήμα, έχει έγκλιση προστακτικής
    Εμάς μας συγχωρείτε, αλλά πρέπει να πηγαίνουμε
    Με συγχωρείτε πολύ, αλλά αυτό είναι απαράδεκτο και αποκλείεται να συμφωνήσω!
    Με συγχωρείτε, μπορείτε να επαναλάβετε την τελευταία φράση;
    (με αγένεια, χωρίς τήρηση προσχημάτων) Να με συγχωρεί η χάρη σου, αλλά έπρεπε να με είχες συμβουλευτεί

 

Σχετικά Συντακτική ομάδα Consciousness.gr

Διαβάστε όλα τα άρθρα από Συντακτική ομάδα Consciousness.gr