- Αποφθέγματα, Αυτοβελτίωση, Μαθήματα ζωής

Ουκ εν τω πολλώ το ευ

Ένα αρχαιοελληνικό ρητό αποδιδόμενο στην αρχαία ελληνικη φιλοσοφία. Το λεγόμενο “ουκ εν τω πολλώ το ευ”. Το καλό δηλαδη δεν βρίσκεται στο πολύ. Το πολύ στην περίπτωση αυτή μπορεί πρακτικά να σημαίνει δύο πράγματα: ποσότητα και πολυπραγμοσυνη. Δεν μπορούμε να συναντήσουμε το καλό αν επιδοθούμε στο κυνήγι της ποσότητας ούτε αν χαθούμε στην αναζήτηση παράλληλων πολλαπλών πραγμάτων και επιτευγμάτων.

Αναφορικά με την ποσότητα, το ανθρώπινο Εγώ είναι δομικά σχεδιασμένο έτσι ώστε να αναζητά τα ποσοτικά εκείνα στοιχεία που θα το διαφοροποιήσουν από τα υπόλοιπα Εγώ τριγύρω του. Περισσότερα χρήματα, μεγαλύτερο κύρος και αίγλη, περισσότερη εξουσία, περισσότερη δύναμη, μεγαλύτερο εξωτερικό κάλλος και ούτω καθεξής. Σε αυτό το παιχνίδι όμως δεν υπάρχει νικητής παρά μόνο η ανθρώπινη απληστία και ματαιότητα. Ποτέ δεν πρόκειται να συναντηθούμε με το καλό και αγαθό αν διαρκώς αναζητούμε την ποσότητα του πλάτους και όχι την ποιότητα του βάθους.

Αναφορικά με την πολυπραγμοσύνη, συχνά εδώ τα πράγματα είναι πιο δυσδιάκριτα και δυσκόλως ανιχνεύσιμα. Οι ίδιοι οι ρυθμοί της ζωής μας είναι τέτοιοι ώστε να επιβάλλεται με ύπουλο τρόπο η ενασχόληση του νου με πολλές πηγές πληροφορίας και παραγωγής έργου. Πολλές φορές αυτό δεν γίνεται φαινομενικώς επί ματαίω μιας και (πάντα φαινομενικώς) εξυπηρετεί την παραγωγή ενός έργου. Αναλογιζόμενοι όμως που πηγαίνει τελικά αυτή η ενέργεια για την παραγωγή του έργου και το γεγονός ότι τελικώς δεν βρίσκουμε το καλό και αγαθό σε όλη αυτήν προσπάθεια, οφείλουμε να επαναπροσδιορίσουμε τις προτεραιότητες μας. Ειδικώς επιρρεπείς σε αυτή την πλάνη είναι τα περισσότερο “εγκεφαλικά” άτομα, τα περισσότερο διανοητικά δηλαδή ατομα με υπεραναλυτικοτητό Νου. Θέλει πολλή προσοχή η απώλεια του εαυτού στην πολυπραγμοσύνη όπως και στην προηγούμενη περίπτωση του κυνηγητού της ποσότητας. Και οι δύο πλάνες καταλήγουν στην εξουθένωση του ανθρώπου και στον αποπροσανατολισμό του από τις αξίες του καλού και αγαθού, μια βασική εκ των οποίων είναι η πνευματική Αλήθεια, με άλφα κεφάλαιο.

Μια νέα τάση των καιρών είναι το ρεύμα του μινιμαλισμού. Μινιμαλισμός σε γενικές γραμμές σημαίνει επίτευξη του παλαιού γνωστού ρητού περί τελειοτητας. Το ρητό αυτό αναφέρει ότι τέλειος δεν είναι αυτός στον οποίο δεν έχεις κάτι να προσθέσεις αλλά αυτός από τον οποίο δεν μπορείς τίποτα να αφαιρέσεις. Ασχέτως προς τις πρακτικές προτεραιότητες τις οποίες προτάσσει το σύγχρονο ρεύμα του μινιμαλισμού και οι οποίες κυρίως επικεντρώνονται στον περιορισμό των υλικών αγαθών στην καθημερινότητα, ας κάνουμε μια συνειδητή προσπάθεια να αντιληφθούμε βαθύτερα την ουσία του ρητού ‘”ουκ εν τω πολλώ το ευ” και να συμπληρώσουμε συνειδητώς: “αλλά εν τω ευ το πολύ”.